Nội Dung
Bài Viết Liên quan
Tác giả
Một buổi trưa bình yên giấc
ngủ lặng lẽ cũng đến nhanh vội vàng. Sau một buổi sáng người nông dân cặm cụi mệt nhọc
phía tít cánh đồng xanh. Tiếng của người thở nhưng tiếng quê hương thở, tiếng khóc oe oe
của em bé hồn nhiên trên cánh võng cọt kẹt, bên lời ru của mẹ nhè nhẹ tấu lên một điệu
buồn man mác của quê hương. Tiếng chặt củi của người già chẳng ngủ được vì đã quen
lao động. Tiếng những chú chim ríu ra ríu rít cứ tiếp nối trên những ngọn cây cao. Đó là
tiếng thở của quê hương, đã phả vào hồn bằng những lời hơi ấm, như gió tháng tư mang
theo chút nắng hanh rồi thốc vào làn da ràn rạt oi bức ngưng bóng dưới hiên đời. Có một
con sông quê mùa nào vẫn còn dòng nước đầy, chúng chảy đi vô tận cuốn theo lục bình
như thời gian trôi mãi đến bến đợi tương lai. Chỉ còn bờ quá khứ ở lại rồi mong nhớ con
nước cũ quay về. Dòng sông ấy bây giờ, mực nước cũng đã tuột dần lại, còn rõ nguyên dấu
vết dưới chiếc cầu bắt qua.
Tháng 4 về chẳng có gì để gọi là mới mẻ, thì cũng nắng gió chim chóc, hương thơm loài
hoa nhãn bẽn lẽn như con gái mới gội đầu. Vẫn là nỗi buồn của mẹ hiện lên trong đôi mắt
vời vợi của khoảng trời xa xôi. Trong mỗi tháng 4 sang mẹ tựa đầu vào cánh cửa mắt dõi ra
phía đầu đường! Mẹ nhớ anh hai, mẹ cứ trông anh về. Đã qua rồi mấy chục cái tháng tư,
thuở những mái nhà tranh liêu xiêu đã biến mất từ bao giờ chẳng nhớ, thay vào là vách
tường xây dựng nhưng nó cũng đắp lên màu thời gian của rêu phong trầm tích đã qua mấy
mươi năm trời chưa một lần sơn phết. Anh hai không về lâu lắm rồi mẹ ơi! Từ thuở tóc đen
huyền rồi bây giờ trắng muốt, đôi mắt ngọc sáng ngời nhưng nay giống lớp sương dày đặc
của bình minh ngái ngủ. Mắt mờ kèm với chút đãng trí! Với nỗi nhớ con xa mẹ hay tìm các
kỷ vật của anh hai để lại ôm ấp rồi khe khẽ thầm thì «đây là cái lược chải tóc, chiếc khăn tay
con Tư tặng trước lúc đi xa và mấy lá thư của thằng Chuột mới gửi từ chiến trường về
nhà». Tôi cầm lấy tay mẹ, đôi bàn tay gầy guộc, những sợi gân nổi lên như đường đời nhiều
ngã rẽ giông tố đã trải qua đến bao tuổi đời.
“Mẹ ơi! Chiếc lược, cây bút, với mấy lá thư đúng là của anh hai gửi về từ chiến khu. Nhưng
đã mấy chục năm rồi đâu phải mới hôm qua.”
Mẹ im lặng một hồi, đưa mắt nhìn quanh khắp căn nhà. Chỉ tay lên bàn thờ rồi hỏi thật vu
vơ.
“Ai kia?”
“Là anh hai. Cách đây mấy chục năm khi nhận giấy báo tử từ đơn vị gửi về xã, chính mẹ
nhận rồi thuê thợ họa ảnh cho anh hai để có mà thờ! Mẹ quên rồi sao? Đó là ngày 17 – 09 –
1972. Còn ảnh kế bên là cha đã hy sinh trong cuộc chiến chống thực dân Pháp.
“Vậy hả! Tao không nhớ gì hết! Thằng Chuột và cha bây đã mất rồi mà.
“Dạ, anh hai đã hy sinh ở trận chiến dịch xuân hè năm 1972 tại Quảng Trị. Còn cha cũng đã
mất trong thời kỳ trước đó. Lúc quân Pháp bố ráp như thiên la địa võng trong rừng tràm!
Cậu Bảy đã mang xác cha về! Mẹ kể cho con nghe mà bây giờ mẹ đã quên rồi sao?”
Mẹ nói ngắn gọn «Ừa, bây giờ tao mới nhớ» rồi đưa mắt nhìn lên di ảnh của anh hai mà
đăm chiêu đựng cả khung trời buồn. Tôi cũng thừa biết rằng bây giờ mẹ mới thực sự không
đãng trí. Đôi khi thấy người thanh niên nào có dáng dong dỏng từ đầu ngõ đi xuống mẹ vui
mừng chống gậy đứng lên bước ra nói oang oang.
“Thằng Chuột đã về… Thằng Chuột đã về”
Tôi lật đật chạy lên dìu mẹ trở lại bên cái giường.
“Mẹ ơi! Đó không phải là anh hai. Tướng tá giống thôi, chỉ là người đi đường”
Rồi mẹ ngồi xuống thở dài, nhìn về phía di ảnh, gật đầu và nở nụ cười.
“Tao nhớ rồi. Thằng Chuột đã mất tại Quảng Trị.”
Tôi cũng cười với mẹ, rót tách trà thổi vù vù, đưa vào tay rồi nói thầm cùng bà.
“Anh hai đã lớn rồi mà mẹ cứ gọi Chuột này Chuột nọ! Cái tên cúng cơm đó là hồi nhỏ, lớn
rồi thì ai mà gọi vậy nữa, lỡ chết danh thì có mà ở giá cho coi.
“Đầu cha bây! Do hồi nhỏ anh em bây khó nuôi nên phải đặt tên vậy. Tao gọi mày Mùi
nhưng vẫn có vợ con đấy thôi. Gọi riết cái nó thành ra quen nên khó bỏ lắm. Thôi từ nay về
sau tao gọi anh hai mày là Tưởng, còn mày là Nhớ! Chịu chưa? Nếu mẹ có quên thì con cứ
nhắc dùm.”
“Con nói vui vậy thôi chứ mẹ gọi sao mà chẳng được. Như trong thư mấy chục năm trước
anh hai có nói, khi nào đất nước thống nhất anh sẽ trở về rồi cưới chị Tư Hảo. Thí dụ, hẹn
hò yêu đương với chị Tư mà mẹ gọi Chuột này Chuột nọ thì mắc cỡ tới chết mất quá thôi.”
Mẹ cười hiền hòa, rồi cầm chiếc gậy khẽ nhẹ vào cẳng chân kèm với câu cửa miệng quen
thuộc khi rầy con nhưng chan chứa tình thương «đầu cha mày». Ba từ “đầu cha mày” của
những cha mẹ người Miền Nam để la mắng con cái nó không quá là nặng nề, hay hết sức
cay nghiệt mà ngược lại, còn chứa đựng cả sự bao dung hiền hòa nghe thương mến làm
sao. Đôi mắt mẹ buồn hiu khi nhắc tới chị Tư Hảo! Mẹ nhìn ra phía bên kia bờ tre rồi đôi mắt
rưng rưng! Trong đôi mắt ấy có chứa cả một trời kỷ niệm những năm tháng không bao giờ
yên bình, khói lửa giăng kín khắp quê hương, người người loạn lạc, đau xót cảnh đoạn
trường, bao mái nhà tranh cháy khét lẹt. Tiếng súng tiếng bom đua nhau nổ vang trời dữ
dội, xuống hầm trú ẩn nhắm mắt rồi nguyện cầu cho nhau. Đó là nỗi ám ảnh hãi hùng,
không bao giờ quên của những người có mặt trong thời kỳ chinh chiến, nó như một ấn khắc
vào ký ức mà chẳng thể xóa nhòa. Nhớ có lần mẹ ngồi bên cái chõng tre hút thuốc với uống
trà, thấy những giọt mồ hôi lấm tấm trên gương mặt xương xẩu! Tôi đi tới đưa ngón tay bật
quạt gió để mẹ được mát mẻ! Động cơ của máy quạt lâu ngày bị khô nhớt tạo ra tiếng âm
thanh è è. Bỗng nhiên mẹ nắm lấy tay rồi nói nhanh vội vàng, gương mặt đầy hốt hoảng lo
lắng.
“Thằng Chuột, thằng Mùi đâu! Nhanh lên các con! Đi xuống hầm trú ẩn! Máy bay của địch
đang ở đây rất gần. Chúng chuẩn bị thả bom.”
Tôi hiểu dù đã trải qua mấy chục năm nhưng mẹ còn ám ảnh. Lại thêm cái chứng bệnh lúc
đãng trí lúc không! Thương mẹ quá tôi thông cảm, ôm bờ vai nói khẽ và dỗ dành.
“Mẹ ơi! Đó là tiếng của cái quạt gió. Bây giờ đã là thời bình rồi, mình không cần phải đào
hầm trú ẩn như mấy chục năm trước nữa”
Mẹ thở dồn dập, đôi tay còn đang run, gương mặt sợ hãi nói tiếng được tiếng mất.
“Hòa bình rồi hả?
“Dạ, hòa bình rồi đúng vào ngày 30 – 04 – 1975, không còn chiến tranh nữa.”
“Sao chưa thấy thằng Chuột về?”
Rồi mẹ cũng bình tĩnh. Mọi chuyện cũng trở lại như lúc ban đầu! Mẹ quét vôi vào lá trầu, bỏ
thêm hạt cau rồi đưa vào miệng nhai.
Bây giờ nhìn đôi mắt mẹ rưng rưng khi nhắc tới chị Tư, làm tôi cũng thấy mình ngược lại
quá khứ những ký ức xa xôi của đứa trẻ chân đất. Phía hướng bờ tre trước mắt mẹ khi ấy
là nhà của chị Tư. Chị Tư Hảo là con bác bảy Khá, năm ấy chị vừa tròn 16, chị đẹp lắm, mắt
đen láy với mái tóc chấm vai. Chị và anh hai yêu nhau được 2 năm, khi tình yêu chín rộ
chuẩn bị tính chuyện trăm năm vợ chồng thì anh hai lên đường nhập ngũ! Hứa hẹn khi đất
nước thanh bình anh sẽ trở về cùng chị nên duyên cau trầu phu thê. Đêm ấy, dưới ánh
trăng trước sân, anh chị ngồi bên nhau tâm tình đến khuya lắc khuya lơ! Có khi nghe chị
khóc thút thít rồi giọng anh hai lại dỗ dành vang lên. Ngày mai anh lên đường, cũng đồng
nghĩa ngày mai anh xa chị! Cuộc chia ly nào cũng đau đáu nghẹn ngào, thấm đẫm vì nước
mắt. Rồi anh chị lại im lặng khá lâu, chẳng ai nói được lời nào, khác với ban đầu họ nói về
tương lai khi đất nước yên bình bên tiếng cười và có cả tiếng khóc. Tôi len lén đưa mắt qua
cái khe hở của tấm vách lá, thấy chị tựa vào vai anh, còn anh thì cứ mãi vuốt tóc chị, đôi
dáng ấy hiện rõ mồn một dưới ánh trăng trước nhà. Chị trao cho anh một tấm vải màu trắng,
lúc đó tôi chẳng biết nó là thứ gì, mãi đến sau này khi anh hai hy sinh ở chiến trường,
những kỷ vật của anh được đồng đội trao lại, thì tôi mới thực sự biết! Đó chính là chiếc khăn
tay có thêu tên của anh và chị. Anh nhận lấy rồi đặt nụ hôn vào má, tôi muốn ré lên cười rồi
nhảy ra chọc quê vì anh chị đã bị bắt quả tang. Nhưng nếu làm vậy, thế nào tôi cũng bị mẹ
hoặc anh hai cho ăn đòn no nê, vì cái tính nghịch ngợm hay phá phách người lớn, huống gì
đã khuya thế này còn chưa ngủ mà rình rập người ta. Rồi bỗng nhiên chị Tư lại lên tiếng.
“Ráng thắng trận rồi trở về nha anh. Tình yêu cứ để sang một bên, việc nước việc nhà mới
là quan trọng nhất. Khi đất nước hòa bình em sẽ sanh cho anh một đứa con trai! Giống anh
như đúc! Chịu hông.”
Tôi nghe quá mắc cười, nhưng cố gắng nhịn! Rồi mặt tôi bỗng đanh lại khi nghe anh hai nói.
“Thôi, con trai phá phách lắm. Cái tánh giống anh thì còn đỡ, chứ nếu mà tánh giống út Nhớ
thì có nước mà lạy luôn! Mới chiều nay mẹ đánh cho mấy roi vì lì lợm. Trai hay gái gì thì anh
cũng thương hết, vì đó là con của chúng mình.”
Tôi nói thầm trong bụng chia tay với người yêu để mai lên đường không lo. Bày đặt còn ngồi
đó nói xấu. Rồi anh chị lại im lặng như lúc ban đầu, khi thì nghe chị khóc, chị kéo vạt áo bà
ba để lau nước mắt. Rồi tiếng nổ của bom vang lên từ xóm trên ầm ầm. Anh và chị Tư cùng
hét to lên một lượt.
“Vào hầm trú ẩn bà con ơi, máy bay của quân địch đã tới”
Mẹ cầm ngọn đèn dầu chạy ra trước sân, rồi 4 người nhanh chân vào hầm trú ẩn. Máy bay
rời đi! Một lát sau tiếng súng cuối cùng cũng vừa dứt trả lại cái tĩnh lặng như lúc mới ban
đầu. Sáng đó anh hai đi lên đường tòng quân, được hơn nửa tháng thì nghe tin chị Tư Hảo
gia nhập vào thanh niên xung phong đóng quân ở quê nhà. Chị hy sinh trong một lần máy
bay quần thảo không kích ở Sông Dừa của cái xóm giữa! Rồi thời gian sau căn nhà của chị
máy bay bị bắn hạ, rơi xuống trúng làm gia đình chị chết sạch hết cả 6 người, căn nhà thành
tro tàn cũng biến mất từ ấy. Bây giờ phía trước mắt mẹ chỉ là một khoảng trống mênh mông
và những nỗi buồn hiu hắt lại tái hiện về tâm trí rõ ràng như mới vừa hôm qua. Ôi quê
hương mình thời gian ấy điêu tàn trong khói lửa đạn bom, những mái nhà tranh bốc cháy,
người la hét tháo chạy, kẻ khóc ngất thảm thiết miệng gọi tên người thân. Khi tiếng súng
tạm yên, máy bay ngừng oanh tạc, là những xác người lẫn bị thương nằm la liệt từ đầu làng
cuối thôn. Thật hỗn độn hãi hùng, cảnh tượng ấy xa vời lại về trong mắt mẹ, nỗi buồn của
chiến tranh, nỗi buồn của mất mát ly biệt. Cứ mỗi độ tháng 4 sang lại chạnh lòng nhớ anh
hai, nhớ luôn những anh trai làng đã ra đi không bao giờ trở lại, khác với lời hứa hẹn khi đất
nước hòa bình sẽ trở về như trong thư đã nói. Bây giờ đã hòa bình thế bóng dáng các anh
đâu khi quê hương còn đợi! Mẹ già vẫn chờ trông?
Có một lần tôi nằm mơ thấy anh hai Tưởng trở về dưới cái bóng sân xưa. Anh mặc đồ lính,
trên vai mang theo chiếc ba lô! Anh đứng tần ngần nhìn qua nhà chị Tư Hảo rồi quay lưng đi
chẳng nói một lời nào. Giấc mơ ấy giống hệt lúc anh lên đường chuẩn bị đi đánh giặc. Tôi
nhớ mãi lúc ấy gương mặt anh rất buồn, anh bước tới cái lu lấy chiếc gáo múc nước uống,
rồi nhìn thật lâu cái nhà tranh vách đất, nơi anh đã lớn lên, biết bao nhiêu kỷ niệm tuổi thơ
ấu! Anh bước tới ôm tôi, rồi sà vào lòng mẹ. Anh im lặng không nói, mẹ dặn dò đủ điều,
nước mắt ngắn dài cứ rơi xuống áo anh. Thuở đó tôi còn bé dại chưa biết gì về chiến tranh
loạn lạc, nên thấy những cuộc chia ly vốn dĩ rất thường tình! Sau này lớn bằng anh thì tôi
cũng như thế, cũng lên đường nhập ngũ, cầm súng để bảo vệ Tổ Quốc, đó là nghĩa vụ lẫn
lý tưởng của người con Việt Nam khi tới tuổi trưởng thành. Anh mở ba lô lấy ra một củ khoai
lang cho tôi! Tôi vui mừng cười khúc khích, mặc kệ mẹ và chị Tư đang khóc! Ai buồn sầu kệ
ai. Anh lại bước tới hàng rào tre đứng tần ngần nhìn về cái nhà của chị Tư rồi quay lưng đi
ra phía ngõ đường và ngoái đầu nhìn lại đến mấy lần liên tiếp! Nghe rõ tiếng chị Tư nói lớn
rồi đưa tay vẫy chào.
“Chúc anh lên đường mạnh khỏe, em luôn chờ anh quay trở lại khi đất nước độc lập.”
Nói xong chị Tư ngồi xuống ôm lấy mẹ, rồi hai người cùng khóc. Cái dáng của anh hai đã
mất dạng ở phía cuối ngã đường. Đó cũng là của khoai lang cuối cùng mà anh cho tôi!
Cũng là lần cuối cùng tôi thấy anh! Sau này mới thấy buồn vì tôi sẽ không bao giờ nhận
thêm bất kỳ cái củ khoai nào nữa từ đôi bàn tay anh. Đó cũng là giấc mơ về anh lần đầu tiên
tôi thấy khi đất nước đã hoàn toàn độc lập! Tôi giật mình tỉnh giấc và sực nhớ ra anh đã hy
sinh tại chiến trường Quảng Trị vào năm mùa hè đỏ lửa 1972. Lẽ nào đó là cái hồn anh trở
về? Ôi không! Tôi cười cho cái sự chết nhát của chính mình, đúng là thần hồn nát thần tín!
Chẳng qua mỗi độ tháng 4 sang tôi và mẹ nhớ anh, rồi đem thư từ ra đọc suốt nên mơ thấy
anh về thế thôi. Hỡi những con đường quê hương, mi có nhớ dấu chân của những anh trai
làng năm xưa đã in nát dấu chân! Họ không bao giờ trở lại với mi đâu. Anh Ba Hữu hy sinh
ở chiến trường An Lộc, anh Bảy Sơn hy sinh tại Charlie – Kon Tum. Anh Năm Thành hy sinh
tại chiến trường Phước Long, và còn vô số các anh chị không bao giờ trở lại với quê hương
máu mủ, có người nằm xuống lạnh lẽo mà thân xác chưa được về với đất mẹ yêu thương.
Bóng sân ơi, chắc còn nhớ những dấu chân độc hành rất thầm lặng của người trai năm ấy,
và cây me tây già cỗi những trưa đi nhổ củ mì anh thường dừng chân ghé lại hóng mát rồi
ngân nga câu vọng cổ yêu đời. Nó như di tích sống còn đó suốt mấy mươi năm chẳng phai
mà người trai xưa sao chẳng thấy trở lại.
Ôi chiến tranh, bi kịch của thảm họa tàn khốc, bàn đạp cho giá trị độc lập, là máu là nước
mắt, là đoạn trường của ly biệt thời loạn lạc. Niềm đau, nỗi khổ, sự nghèo đói lẫn bất hạnh
đã làm nấc thang cho hai chữ «hòa bình» cái giá đánh đổi thật khủng khiếp cho độc lập sau
này! Dù bên thắng hay bên bại cũng đổ máu như nhau. Những người lính không bao giờ trở
lại, gửi nắm xương tàn ở nơi xa lạ mà chẳng phải là quê cha đất tổ. Những bia mộ không
tên trở thành vô danh. Những người ra đi khi tuổi xuân còn đang xanh tốt, bỏ cha bỏ mẹ lên
đường đánh giặc để giữ gìn non sông. Các anh ngã xuống, máu xương hòa lẫn với đất! Đất
nước còn đây! Hồn thiêng các anh còn mãi lời tri ân. Tháng 4 về màu nắng thêm rực rỡ,
quê hương đổi mới một chiếc áo huy hoàng, những bà mẹ nhớ con vì lời hứa sẽ trở về khi
đất nước toàn thắng. Mẹ mong mẹ chờ, ngồi tựa đầu vào cửa ngó xa xa rồi nước mắt rưng
rưng, chỉ nghe mòn mỏi những tiếng thở dài trút vào hiu quạnh với không gian tháng 4.
Chiến tranh đã đi qua, nhưng niềm đau và sự mất mát sao cứ còn ở lại dẫu qua bao thời
gian! Tháng 4 đến là nỗi buồn của mẹ, nỗi nhớ anh hai cứ theo tiếng thở dài! Mẹ hay đãng
trí hay làm trước quên sau, nhưng sao chuyện năm ấy cứ như thước phim quay chậm trong
tâm trí mỗi độ tháng tư sang bên những tiếng thở dài.
Truyện ngắn của Quang Nguyễn.
The post Tiếng thở dài appeared first on Truyện ngắn.
Sử dụng tiếng Việt có dấu khi bình luận, hạn chế viết tắt.
Bình luận đúng chủ đề bài viết, không SPAM trong bình luận.
Gửi kèm ảnh chụp màn hình để được hỗ trợ tốt nhất. Up ảnh lên trang imgur.com, sau đó sao chép link ảnh dán vào khung bình luận.
Để chèn hình ảnh, khi đăng nhận xét bạn nhập như sau: [img]https://i.imgur.com/iIEPcxC.png[/img]
No comments: